تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي


دکتر ناظمی اردکانی:

مهمترین مانع آزادسازی ظرفیت های مردمی در فرهنگ؛ دستگاه های بوروکراتیک فرهنگی هستند


رهبر معظم انقلاب به شدت مخالف دولتی شدن مقوله فرهنگ هستندبه همین خاطر صراحتا مطرح کرده اندکه باید موانع را از سر راه فعالیت های فرهنگی مردم به ویژه جوانان مومن و انقلابی کنار زد
به اعتقاد رهبری، شورای عالی انقلاب فرهنگی باید به عنوان «یک حلقه مکمل و تسهیل‌گر برای فعالیت‌های خودجوش و فراگیر مردمی در عرصه فرهنگ به ایفای نقش بپردازد» این سخن نشان می دهد که دولت و دستگاه های فرهنگی نیز باید چنین ماموریتی را در حوزه فرهنگ به انجام برسانند تا در این بزنگاه حساس، کاروان انقلاب فرهنگی کشورمان با کمک ظرفیت های مردمی به سرمنزل مقصود برسد.

اکنون برای بررسی موانع استفاده از ظرفیت های مردمی در حوزه فرهنگ مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با دکتر مهدی ناظمی اردکانی، عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین (ع) به گفتگو پرداخته است.

وی در این ارتباط می گوید: موانع استفاده از ظرفیت های مردمی در این بخش به یک مسئله اصلی یعنی همان بوروکراتیک بودن دستگاه های فرهنگی بازمی گردد.

این استاد دانشگاه تاکید می کند: در واقع مهمترین مانع در خصوص آزادسازی ظرفیت های مردمی در حوزه فرهنگ؛ به فعالیت دستگاه های بوروکراتیک فرهنگی مربوط می شود، حال آنکه به اعتقاد همه صاحب نظران دستگاه های فرهنگی نباید خشک، بوروکراتیک و رسمی باشند.

وی بیان کرد: دستگاه های فرهنگی نظیر وزارت فرهنگ و ارشاد از رژیم گذشته باقی مانده اند و همین روند اداری خشک اجازه فعالیت و نقش آفرینی مردم را گرفته و سالهاست که ظرفیت مردم در حوزه فرهنگ مورد غفلت جدی قرار گرفته است.

عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین (ع) معتقد است؛ تنها مردم هستند که می توانند در حوزه فرهنگ به خوبی فعالیت کنند زیرا فرهنگ مقوله ای پویا بوده و از انعطاف زیادی برخوردار است و نمی توان فعالیت های مربوط به این حوزه را استانداردسازی و در چارچوب فعالیت دستگاه ها تعریف و نظارت پذیر کرد.

دکتر ناظمی اردکانی ادامه می دهد: حوزه آموزش و خدمات را می توان استانداردسازی و برای آن یک دستگاه رسمی و سلسله مراتبی بوجود آورد و مطابق دستورالعمل مدیران حرکت کرد اما فرهنگ یک موضوع انسانی بوده و نیازمند خلاقیت، نوآوری و جوشش از درون است.

نهادها جایگزین دستگاه های فرهنگی شوند

وی با ابراز ناخرسندی از وجود دستگاه های متعدد فرهنگی بیان کرد: ضرورت دارد تا به جای دستگاه های رسمی، نهادهای فرهنگی داشته باشیم البته در حال حاضر سازمان تبلیغات اسلامی یک نهاد فرهنگی است اما خاصیت بوروکراتیک پیدا کرده بنابراین در ایجاد نهادهای فرهنگی نیز باید مراقبت های لازم صورت بگیرد تا بتوان بر پایه تشکل های مردمی و ظرفیت های آنان زمینه توسعه فرهنگ ایرانی اسلامی را فراهم و حتی آن را صادر کرد.

عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین (ع) تصریح کرد: وضعیت و کارکرد نهادهای فرهنگی نیازمند نوسازی و بازسازی مجدد و در واقع مهندسی است و همین مسئله نیز موجب شده تا از ظرفیت مردم غافل شویم یعنی به خاطر عدم نوسازی و بازسازی، کارکرد مردم را در حوزه فرهنگ فراموش کرده ایم در حالی که فرهنگ باید خودجوش و مردمی باشد.

وی با تاکید بر اینکه حوزه فرهنگ باید در بخش حاکمیت تعریف شود، افزود: حاکمیت ما نظام اسلامی است و در راس آن ولایت فقیه قرار دارد لذا حوزه فرهنگ باید یک ارتباط مستقیم با ولایت داشته باشد از سوی دیگر ولی فقیه که یک انسان شناس و انقلابی مصلح است، با صراحت اشاره کرده اند که باید موانع را از سر راه فعالیت های فرهنگی مردم به ویژه جوانان انقلابی برداشت و با اتکا به ظرفیت های آنان فرهنگ اسلامی و انقلابی را گسترش داد.

دکتر اردکانی یادآور شد: فرهنگ دینی ما به مقوله مشارکت های مردمی در حوزه های مختلف تاکید کرده و از آنجایی که مردم ما ولایت پذیر و مذهبی بوده و نگاهشان به ولایت است می توانند در صورت مردمی شدن فرهنگ به این عرصه ورود پیدا کرده و نقش موثرتری را ایفا کنند.

فرهنگ موضوعی دولتی نیست

وی یکی دیگر از مهمترین موانع استفاده از ظرفیت های مردمی در حوزه فرهنگ را برنامه ریزی دولت برای این بخش دانست و گفت: دولت با هزار و یک مسئله روبروست به عنوان نمونه باید به حوزه سیاست، اقتصاد و سایر مباحث بپردازد اما فرهنگ را نمی شود دولتی کرد و از دولت خواست که برای آن برنامه ریزی کند چون تابع قاعده دولتی نیست بلکه اولاً و بالذات به حوزه مردم و فعالیت‌های آنان مربوط می شود.

دکتر اردکانی با بیان اینکه دولتی کردن فرهنگ سبب شد تا سالها مردم نتوانند در بخش فرهنگ به ایفای نقش بپردازند، اظهار داشت: گاه دولت های مختلف آنقدر درگیر سایر مباحث بوده اند که نتوانسته اند به بخش فرهنگی توجه ویژه ای داشته باشند و از آنجایی که مردم نقشی در آن نداشته اند، در برخی مواقع شاهد عدم رسیدن به خواسته ها و اهداف مورد نظر در حوزه فرهنگ بوده ایم.

عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین (ع) تاکید کرد: دولت باید پشتیبان بخش فرهنگ باشد اما نباید تصدی گری آن را بر عهده بگیرد لذا اگر این رویه همچنان ادامه داشته باشد، آنگاه بازهم خط و مرز و شکافی بزرگ میان مردم با فرهنگ بوجود خواهد آمد و بی تردید این مسئله آسیب زاست و می تواند به دامنه هجمه های فرهنگی دشمن بیفزاید.

وی بیان کرد: مقام معظم رهبری از شورای عالی انقلاب فرهنگی خواسته اند تا در حوزه فرهنگ به عنوان یک حلقه مکمل و تسهیل‌گر به ایفای نقش بپردازد پس بدون شک چنین مسئله ای در بین دستگاه‌های فرهنگی هم باید نمود پیدا کرده و بگذاریم تا تشکل های مردمی میدان دار این امر باشند.

وی معتقد است؛ هیچ یک از دولت ها تاکنون توفیقی در حوزه توسعه و تعمیق فرهنگ اسلامی و مردمی کردن آن نداشته اند و تاکنون به خاطر رویکرد صرفا دولتی، فرهنگ، مردمی نشده اما این رویه از اساس غلط است زیرا اصولا هیچ کاری را به ویژه در حوزه فرهنگ بدون حمایت و فعالیت مردم نمی توان به ثمر رساند.
كد خبر:32177
منبع خبر:دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
تاريخ خبر:1394/06/23